شملق داورزن جاذبه ای بکر

منطقه شملق داورزن جاذبه ای بکر در صنعت گردشگری خراسان رضوی

منطقه شملق جاذبه ای بکر در  صنعت گردشگری خراسان رضوی

 یکی از مناطق زیبای گردشگری در غرب خراسان رضوی منطقه سیاحتی و زیارتی شملق می باشد که پرارتفاع ترین کوه غرب خراسان رضوی با نام کوه نظرگاه در این منطقه واقع شده است.
قله نظرگاه با ارتفاع نزدیک به ۳ هزار متر در دامنه خود پذیرای بقعه امام زاده ای غریب از فرزندان امام موسی بن جعفر(ع) است. و به همین دلیل منطقه شملق علاوه بر زیبایی های طبیعی ، در نظر مردم محلی از ارزش معنوی و مذهبی خاصی برخوردار است . 
از همین رو ، سالانه تعداد زیادی زائر و مسافر از شهر سبزوار وداورزن و دیگر شهر و روستاهای غرب خراسان ، مسیر صعب العبور و کوهستانی شملق را می پیمایند تا علاوه بر بهره گیری از طبیعت زیبای آن به رسم میهمان نوازی و امام دوستی و شیعه پروری خود ، به زیارت امام زاده غریب این ناحیه بشتابند.
معرفی دقیق کوه نظرگاه براساس منابع پژوهشی و جغرافیایی بدین شرح است : این کوه به ارتفاع ۲۸۵۸ متر در رشته کوه جغتای [در جنوب شهرستان جغتای وشمال شهرستان داورزن] قرار دارد که به کوه شملق معروف است و سالانه ۱۲۰۰۰ زائر برای زیارت امامزاده سلطان سید قریش به این ارتفاعات عزیمت می کنند.
متداول ترین راه دسترسی به این کوه از روستای ساروق واز کنارکوه مخروطی شکل و زیبای یاغی معروف به راه خاکستری می گذرد.
در فصل تابستان به طور متوسط روزانه ۱۰۰ گردشگر و زائر به این منطقه عزیمت کرده و در مسیر حرکت به سمت کوه نظرگاه با دیواره ها و عوارض متنوع ژئومورفولوژیکی روبرو می شوند، همچنین در ضلع شرقی کوه یاغی دیوارهایی به ارتفاع ۳۰ متر دیده می شود که به دلیل مقاومت سنگهای تشکیل دهنده آن و بالا بودن ضریب سختی برای عملیات صخره نوردی مناسب است.
آبشارهای متعددی که در مسیر حرکت به سمت قله نظرگاه جلب توجه می کند حاصل ذوب تدریجی برف ارتفاعات می باشد و دریاچه طبیعی قلبه علی به صورت یک کاسه سنگی پرآب در مسیر کوهستانی شملق، آبریزگاه یکی از همین آبشارها است.   (منبع)
سفر به کوه های شملق به قصد زیارت امام زاده سلطان سید قریش ، به دلیل صعب العبور بودن این منطقه به ویژه در زمستان با دشواری های زیادی همراه است که در عین حال همین دشواری ها خود به زیبایی و خاطره انگیز شدن طول مسیر می انجامد.
همین موارد باعث شده نحوه سفر به شملق و زیارت امام زاده آن در رفتار مردم محلی سبک خاص و منحصربه فردی پیدا کند و حتی رسم و رسوم خاصی پیرامون آن ایجاد شود که از منظر پژوهشگران علوم اجتماعی و مردمشناسان نیز می تواند مهم و جالب توجه باشد.
روح الله مهری که یکی از خبرنگاران شناخته شده غرب خراسان رضوی است و اصالت وی به منطقه داورزن برمی گردد در وبلاگ شخصی خود در مطلبی به معرفی منطقه زیبای شملق و گزارشی از وضع و اوضاع آن پرداخته است .
در ادامه بخش هایی ازاین مطلب را منتشر می کنیم :
امامزاده سلطان سید قریش ویا امامزاده شملق به خاطر قرار گرفتن در دل کوه و جاذبه های گردشگری آن مورد استقبال فراوانی قرار می گیرد که البته بایستی اداره اوقاف و امورخیریه و اداره میراث فرهنگی و گردشگری نگاه ویژه ای به آن داشته باشند.
بخش داورزن به لحاظ داشتن بقاع متبرکه مستند جزو بخشهایی است پیکرمطهر تعداد زیادی از این امامزادگان را در خود جای داده است .
وجود امامزادگان روستاهای علی آباد ، باشتین ، بهمن آباد و فشتنق که هرکدام خصوصیت خاص خود را دارد برجاذبه های گردشگری و زیارتی این منطقه افزوده است .
با همه این تفاصیل امام زاده سلطان سید قریش یا همان امامزاده شملق دارای ویژگی خاصی است که دیگر امامزادگان این بخش ندارند .
قرار گرفتن در دل کوه و برفراز بلندترین قله بخش داورزن ویزگی استثنایی است که این امامزاده را منحصر به فرد کرده است .
عدم جاده دسترسی به این امامزاده باعث شده تا زائران و سیاحان برای رسیدن به این مکان فاصله ای نزدیک به ۱۰ کیلومتر را از روستای ساروق که نزدیک ترین روستا به امامزاده است را در فراز و نشیبهای زیبای کوههای شملق طی کنند این امر هم باعث سیاحت وکوهنوردی بوده و هم می توان نماهای زیبا و بی بدیلی از مناظر طبیعی که خداوند آن را به رخ مردم کشیده است را به نظاره نشست .
بیشتر زائرانی که قصد تشرف به این امامزاده را دارند صبح خیلی زود و یا شبانگاهان را برای حرکت انتخاب کرده تا در هوای سرد و مطبوع و دلپذیر آن بتوانند سختی راهپمایی را برخود هموار سازند .
در طول این مسیر تعداد زیادی زائر در حال تردد هستند چه آنانی که در حال برگشت هستند و چه کسانی که در حال صعود به قله و رسیدن به امامزاده هستند .
در طول این پیاده روی ۴ ساعته همه گروههای سنی حضور دارند کودکان خردسال دختران و پسران نوجوان و جوان و میانسالان و پیرمرد و پیرزنانی که رنج این سفر رابرای زیارت قبول کرده اند .
وجود مناظر طبیعی زیبا از جمله آبشارها دره های عمیق و ستونهای سنگی عظیم الجثه ، درختان سربه فلک کشیده چنار که از دل سنگها بیرون آمده اند و سایه زیبای درختان گردو که مسیری نزدیک به یک کیلومتر با زائران همراه است همه و همه زیبایی هایی است که در طول مسیر وجود ارد .
اگر در طی شب حرکت زائران اغاز شود خط سفیدی که از حرکت مردم بر دل کوه بوجود آمده مسیر را به راحتی در اختیار شما قرار داده و مانع انحراف و گم شدن شما خواهد شد .
بیشتر کسانی که به این امامزاده تشرف پیدا می کنند حداقل یک شب را در آن مکان گذرانده و سردی هوای آن را در گرمای تابستان به خوبی حس می کنند.
حضور قاطرو الاغهایی که البته در اصطلاح محلی به آنان “چروا ” می گویند برای بردن اسباب و لوازم زائران در طول مسیر چشمگیر است .
گروهی از مردم روستای ساروق و شاره با استفاده از چروا اقدام به بردن وسایل مورد نیاز زائران می کنند که البته برای هربار بردن وسایل ۱۶ هزار تومان دریافت کرده و حداکثر باز مجاز نیز ۶۰ کیلومی باشد که به ازائ هر کیلو اضافه بار مبلغی دریافت می کنند.
این بار کشها در هر روز تقریبا ۲ با رفت و برگشت مسیر صعب العبور امامزاده را انجام داده که تکرار این حرکت باعث شده تا الاغها با سرعت خاصی این مسیر را طی کنند.
هرچند سقوط چند الاغ از این ارتفاعات رخ داده ولی این مانعی نشده است که مردم خود و یا اسباب و اثاثیه خود را بر روی دوش این الاغها نسپارند.
بیشتر افرادی که به امامزاده شملق مشرف می شوند به صورت خانوادگی آمده که البته در این بین نذورات آنان که شامل گوسفند و یا بزغاله است نیز برای قربانی به امامزاده می آورند.
با رسیدن به محلی که به نظرگاه مشهور است خستگی راه به خوبی از تن خارج می شود این محل که کناره قله کوه نظرگاه و یا شملق است نسیم سردی که به واسطه عرقی که بر بدن نشسته متصور می کند نفس عمیق همراه با سلام به امامزاده باگنبدی سفید که البته با ایزوگام بوجود آمده ست را بوجود می آورد از اینجا به بعد خستگی کمتری احساس می کنید زیرا را ه کمی سراشیب شده و کمتر به نیروی بدنی برای کشاندن خود احتیاج دارید . با بالا آمدن از آخرین سر بالایی و رسیدن به سایه های درختان گردو از بابت رسیدن به شملق آسوده خاطر می شوید.
زائرا ن بعد از رسیدن به شملق در ابتدا باید به دنبال محل مناسب برای استقرار شبانه خود باشند وجود خانه های آلونکی در اطراف حرم و البته نچندان تمیز آنان را مجبور می کند که به چادرهای مسافرتی و زیر دختان پناه ببرند.
این خانه ها با یک همت کوچک و استفاده از زائرانی که البته برای چند روز در این محل بیتوته می کنند و کمی مدیریت امامزاده می تواند هرساله تعمیر و قابل استفاده باشد
درختان کهنسال گردو که هرکدام هزاران گردو در شاخ و برگ خود پنهان کرده است سایه های مناسبی برای اتراق زائران بوجود آورده است …
(منبع)
به جز این گزارش ادامه دار روح الله مهری به عنوان یکی از بومیان منطقه غرب خراسان رضوی ، مطالعه گزارش سایر افرادی که از دیگر شهرهای استان نظیر مشهدمقدس ، شملق را برای مسافرت و کوه نوردی یک یا چندروزه خود انتخاب کرده اند نشانگر قابلیت های بالای این منطقه برای تبدیل شدن به یک جاذبه گردشگری منحصربه فرد در ناحیه سبزوار و خراسان است.خصوصاً اینکه شملق تا کنون تا حد زیادی بکر و در حد شناخت مردم محلی باقی مانده است.
یکی از گروه های غیربومی که در دی ماه  گذشته از مبدأ مشهد مقدس به منطقه شملق در غرب خراسان رضوی آمدند ، در گزارش خود از این سفر ، منطقه شملق را به زیبایی توصیف کرده است که در ادامه مناسب است به مطالعه گزارش جذاب این گروه از سفر به شملق بپردازیم :
روستای ساروق در ۳۰ کیلومتری جاده سبزوار به شاهرود با ۱۰ کیلومتر راه خاکی فرعی معمول ترین راه دسترسی به قله نظرگاه است این روستا از سطح دریا ۱۵۳۰ متر ارتفاع دارد.
مسیر رسیدن به قله نظرگاه از روستای ساروق به مسیر جنوبی معروف است و دو راه یال زمستانی و تابستانی کوهنوردان را به این قله می رساند.
ساعت ۶:۱۰ دقیقه صبح روز جمعه ۲۳ دی ماه به همراه ۱۴ نفر از اعضای گروه با یک دستگاه مینی بوس از میدان آزادی مشهد به سمت شهرستان سبزوار به راه افتادیم و  ۹:۴۵ دقیقه رسیدیم. از آنجایی که می بایست آقای مهدی ناصری راهنمای برنامه به ما ملحق می شد نیم ساعتی را منتظرشان ماندیم. دو نفر دیگر از کوهنوردان سبزواری نیز ایشان را همراهی می کردند.
گروه ۱۷ نفره ما ساعت  ۱۰:۲۵ دقیقه از سبزوار به سمت روستای ساروق به راه افتاد و  ۱۱:۱۰  دقیقه به این روستا رسیدیم. ۲۰ دقیقه بعد بچه ها کوله به پشت آماده حرکت بودند. امیرحسین نجارنژاد سرقدم، حمیدرضا صفرپور عقبدار و محمدرضا وزیری امدادگر برنامه معرفی شدند و به راه افتادیم. هوا آفتابی و آرام و آسمان با پاره های پراکنده ابر زیباتر شده بود.
کمی بعد از روستا انجام چند دقیقه نرمش و حرکات کششی بدن هایمان را برای دو روز کوهنوردی آماده تر کرد. ساعت  ۱۳:۳۰ دقیقه و بعد از دو ساعت کوهپیمایی با شیب ملایم به مکان مناسبی برای صرف ناهار رسیدیم. چشمه سنگی با آبی گوارا در نزدیکی این محل قرار داشت.
از نکات جالب توجه در این مسیر خرابه های یک قلعه قدیمی بود که آقای ناصری آن را یکی از پناهگاه های گل محمد سردار شخصیت اصلی داستان واقعی کلیدر نوشته محمود دولت آبادی معرفی کرد.
بعد از ۵۰ دقیقه استراحت و صرف ناهار دوباره به راه افتادیم. هوا بسیار مطبوع و مناسب برای کوهنوردی بود و شیب در برخی قسمت ها تند می شد. به تشخیص راهنمای برنامه مسیر یال زمستانی که از نظر خطر ریزش بهمن امن تر است برای ادامه مسیر انتخاب شده بود.
توضیحات آقای ناصری که مردی آرام، صبور و آشنا با اخلاق حرفه ای کوهنوردی بود، در مورد ارتفاعات اطراف و حتی اشکال خاص صخره های مسیر جالب توجه بود. کم کم برف اندکی که از روزهای قبل روی زمین مانده بود نمایان می شد.
مسیر را تا ساعت  ۱۷: دقیقه ادامه دادیم تا اینکه راهنما پیشنهاد رفتن به قله را داد درحالیکه طبق برنامه ریزی قبلی باید شب را در امامزاده سید سلطان قریش که گفته می شود برادر امام رضا(ع) است و در این مکان به شهادت رسیده، می ماندیم.
آقای رضوی سرپرست برنامه نظر کلی اعضای گروه را جویا شد و در نتیجه تصمیم به شب مانی در امامزاده و موکول کردن صعود به قله به صبح روز بعد گرفتیم. برای رسیدن به این مکان باید یک شیب تند را پایین می رفتیم که این کار با کمک راهنما و دوستان خوب سبزواری آقایان عباس روحانی و حسین درده میسر شد.
ساعت،  ۱۸:۳۰ دقیقه عصر را نشان می داد که به امامزاده سیدسلطان قریش رسیدیم. هوا سرد و آسمان صاف و پر از ستاره بود و چشم ها را مسحور خود می کرد.
بچه ها در ساختمان اصلی امامزاده مستقر و برای خوردن شام آماده می شدند. اطراف این محل نیز اتاق هایی وجود داشت که چهار کوهنورد سبزواری در یکی از این اتاق ها بودند و راهنمای گروه ما با همراهان خود نیز در این اتاق ساکن شدند. مساحت ساختمان اصلی حدود ۴۰۰ مترمربع است و با اتاق ها می تواند یک تیم ۱۰۰ نفره را در خود جای دهد.
سرپرست گروه ساعت ۲۱ را ساعت خاموشی اعلام کرد. بچه ها چند نفری دور هم در تدارک شام بودند و سر و صدایشان بلند بود.
هنوز به ساعت مقرر نرسیده بودیم که بچه ها یکی یکی به خواب رفتند تا خستگی یک روز خوب را از تن به در کنند و برای روز صعود آماده شوند.
شبی سرد و آرام…
ساعت حدود ۵ صبح روز شنبه ۲۴ دی ماه با خبر بارش برف زیاد از خواب بیدار شدیم. بچه ها بیرون سرک می کشیدند و از بارش برف زیاد با آسمان صاف غروب روز گذشته تعجب می کردند. رفتن به قله در ابهام قرار داشت و سرپرست هنوز برای بیدار کردن همه دست به کار نشده بود.
ساعت ۶ صبح انتظار به پایان رسید و آقای رضوی اعلام کرد با روشن شدن هوا برای رفتن به سمت قله تصمیم گیری خواهد شد.
نیم ساعت بعد بارش برف هنوز ادامه داشت اما شرایط برای صعود خوب به نظر می رسید. ساعت ۷ با ده نفر از همنوردان به اتفاق همراهان خوب سبزواری به قصد صعود به قله نظرگاه به راه افتادیم.
کوهنوردی در هوایی مطبوع، فرورفتن پاها تا زانو در برف و دیدن مناظر سپید و یکدست اطراف لذتی دوچندان داشت.
در مسیر میزان برف حدود نیم متر بود و در قسمت هایی به ۸۰ سانتی متر نیز می رسید که همین امر صعود را مشکل تر می کرد.
شیب های ملایم و تند را زیر بارش زیبای برف یکی یکی پشت سر گذاشتیم و با حرکتی هماهنگ و آرام در ساعت ۹ به قله رسیدیم. عکس یادگاری و کمی استراحت… نیم ساعت به همین منوال گذشت و در ساعت ۹:۳۵ دقیقه به سمت امامزاده راه افتادیم. طبق اطلاعات دستگاه جی پی اس طول مسیر پیمایش شده تا قله حدود ۱۰کیلومتر بود و ۱۳۴۶ متر ارتفاع گرفتیم.
 یک ساعت بعد به محل شب مانی مان رسیدیم و با استقبال خوب همنوردانی که منتظرمان بودند روبرو شدیم.
۱۱:۳۵ دقیقه برای بازگشت به روستا آماده بودیم. مسیر تابستانی را برای برگشت انتخاب کردیم که شیبی ملایم تر نسبت به یال زمستانی داشت. راهی طولانی و البته بسیار متفاوت از روز قبل انتظارمان را می کشید. تمام مسیر پوشیده از برف بود و مهی رقیق اعضای گروه را به هم نزدیک تر می کرد… چشمه درخت سوخته، چشمه علی و چشمه سنگی از چشمه های مسیر برگشت است.
۱۶:۱۵ دقیقه عصر با طی حدود ۱۰ کیلومتر پیمایش از قله و با یک ساعت و ربع تاخیر نسبت به برنامه ریزی قبلی که ناشی از  برف کوبی و سختی پیمایش در برف سنگین بود به مسجد روستا رسیدیم و ناهار خوردیم. دقیقا یک ساعت بعد همگی نشسته در مینی بوس به سمت مشهد به راه افتادیم.
۲۲:۳۵ دقیقه شب به مشهد رسیدیم و با خاطره ای سپید و زیبا از یک صعود به یاد ماندنی برنامه را به پایان رساندیم.
(منبع) 
پس از مطالعه این گزارش های جذاب دیگر کمتر کسی خواهد بود که دوست نداشته باشد ، حداقل یک بار به منطقه زیبای سیاحتی و زیارتی شملق مسافرتی یک یا چندروزه داشته باشد.
اگرشما مخاطب گرامی نیز اکنون به شدت متمایل شده اید ، یکی از مرتفع ترین قله ها و تفریحگاه های بکر مانده در خراسان را از مشاهده کنید ، بد نیست در اولین تعطیلات پیش رو بار سفر را ببندید و مسیر روستای ساروق در شهرستان جدیدالتأسیس داورزن در غرب سبزوار را در پیش گیرید.
مطمئناً از این سفر پشیمان نخواهید شد…
مجله اینترنیتی اسرار نامه

One comment on “شملق داورزن جاذبه ای بکر

  1. […] شملق داورزن جاذبه ای بکر | داورزن نیوز […]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

کدامنیتی را وارد کنید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.